Vịnh hoa lài

Mai son bến phấn day day
Một nguyệt đưa xuân một nguyệt hay
Mấy kẻ hồng nhan thì bạc phận
Hồng nhan kia chớ cậy mình vay.
Nguyễn Trãi

* Mai son: thuyền của kỹ nữ xưa. Mui thuyền thường sơn màu đỏ. Cặp phạm trù mai son - bến phấn cho thấy sự lênh đênh, tạm bợ không gắn kết vào đâu như thân phận kỹ nữ. Khác xa hình ảnh "thuyền về có nhớ bến chăng..."  Chỉ có thể nói
Cũng có kẻ lỡ làng một kiếp
Liều tuổi xanh buôn nguyệt bán hoa
Ngẩn ngơ khi trở về già
Ai chồng con tá biết là cậy ai?
Sống đã chịu một đời phiền não
Thác lại nhờ hớp cháo lá đạ
Đau đớn thay phận đàn bà,
Kiếp sinh ra thế biết là tại đâu?
* Tại sao vịnh hoa lài mà nói về kỹ nữ? Chính là vì các ông thâm nho ngày xưa coi hoa lài là loài hoa lả lơi không đứng đắn, mau nở mau tàn, chỉ nở và thơm về đêm. Tôi thì tôi nhìn mãi chẳng thấy lài lả lơi chỗ nào? Bông hoa nhỏ bé dịu dàng, nở về đêm còn tránh được ong bay bướm lượn. Nếu mà so với đoá trà mi "con ong đã tỏ đường đi lối về" thì còn thập phần tinh khiết hơn nhiều. Oan cho hoa lài quá :-<